(madona/ gift of love- pilgrimage- dead can dance- enigma)

 گروه پرآوازه ي  metallicta در آخرین آلبوم خود symphoni& metallica کارهای گذشته اش را با ارکستر سمفونیک لندن اجرا می کند و اینگونه خود را به اسطوره پیوند می زند: گویی جهان رو به سکوت و انتشار می رود. گویی همه چیز منبسط می شود، همه چیز محو می شود و پخش می شود. می توان تصویری از انسان های هزاره سوم فرض کرد که در آن شمایل محوی از جماعت انسانی، میان تلی از اطلاعات و در فضایی آکنده از رمز به خود مشغولند.

در اخبار علمی- فرهنگی یکی از شبکه های ملی، خبری به این مضمون می آید: در یک تست نقاشی از چهره که از 150 بیمار مبتلا به میگرن گرفته شد، تمام آن ها چشم چپ چهره را اندکی پایین تر از چشم راست می کشند و در وسط چهره خط عمودی فرضي يي به چشم می خورد گویی که دو نیمه چهره در امتداد این خط جابه جا شده اند. این جابه جایی عناصر و تغییر ضریب شکست فضا در آثار نقاشی کوبیسمی نیز مشاهده می شود. از سویی داده های تاريخی می گویند که پیکاسو دچار میگرن بود! این یعنی چه؟ آیا مکتب کوبیسم با آنهمه هیاهو و جریان هایی که در پی داشت ، تنها زاییده یک ضایعه ی فیزیولوژیک بود؟ می بینید که از همپوشانی داده های تاریخی با داده های پزشکي ، بستری برای تاویل باز می شود که در واقع ضربه يی سهمگین بر پیکر انسان(به معنای فاعل شناسانده، خودآگاه، کلیتی تام و تمام، متشکل از حوزه های همبسته ای چون روان یا نا خودآگاه و ....) وارد می شود. در خبر دیگری می آید که بشر تا 25 سال دیگر می تواند با آسانسور به فضا برود. طنابی به طول (km)36000 از یک ایستگاه فضایی به زمین می رسد که انسان ها می توانند به این وسیله با آسانسور به فضا بروند. آیا انسان آن زمان در برابر عملی شدن این خبر همانقدر اعجاب زده و مرعوب خواهد شد که وقتی به کره ماه پا گذاشت؟ در جایی دیگر می آید که تا بیست سال دیگر دانشمندان خواهند توانست فكر انسان ها را بخوانند . باز آمده است كه دانشمندان تا سال 2050 ميلادي به راز منشا جهان پي خواهند برد . يكي از دانشمندان بازنشسته ي ناسا اخيرن اعلام كرده است كه موجودات فضايي وجود دارند و تماس هايي با زمين داشته اند اما اين مساله به عنوان امور بسيار محرمانه جهت حفظ آرامش رواني انسان و حفظ ساختارهاي ذهني و اجتماعي-فرهنگي –سياسي و ... جهان پوشيده مانده است . آيا  فکر انسان امروز این خبرها و خبرهای دیگري را که مدام از گوشه و کنار به گوش می رسند، تاب خواهد آورد ؟

 پروژه ي ” كئو “ كه از سوي يونسكو به عنوان طرح برگزيده ي قرن 21 انتخاب شده بيشتر به يك شوخي شبيه است تا واقعيت و بيشتر تفنني به نظر مي رسد تا آموزشي و پژوهشي . ماهواره يي به نام كئو در آستانه ي سال 2009 ميلادي به فضا مي رود و پس از پنجاه هزار سال به زمين باز خواهد گشت . تمام 6 ميليارد انسان روي كره ي زمين مي توانند هر چه دوست دارند به هر زباني  در چهار صفحه براي انسان ها يا موجودات 50000 سال بعد بنويسند و به كئو بسپارند . تمام اين ها در ماهواره يي به قطر 80 سانتي متر نگهداري خواهد شد . آيا تا آن زمان انسان با همين شمايل و تعريف ها باقي خواهد ماند؟ آيا زمين وجود خواهد داشت ؟ آيا سلاح هاي اتمي و ميكربي از پشت ويترين ها بيرون نخواهندآمد ؟ آيا حيات ديگري پديد نخواهد آمد يا كشف نخواهد شد؟ آيا ما و سياره ي كوچكمان به همراه همه ي اختراعات و توليدات و تفكرات و فلسفه ها ي مان منقرض نخواهيم شد ؟!

شاید کپرنیک با رد مرکزیت زمین(که ریشه در عقاید مردمان باستان داشت) و با ارايه ي این فرض که زمین به دور خورشید می گردد، اولین ضربه را بر پیکر انسان روزگار باستان وارد آورد. این ضربات باز هم تکرار شدند: داروین با نظریه تکامل خود ، فروید با نظریه لیبیدوی خود و ....

تمام این عوامل و از سویی جریان هاي جامعه ي  مدرن و ورود به دوران پست مدرن، انسان را از جایگاه های رفیعی که به کمک فلسفه، علم، دانش، ادبیات و... برای خود برساخته بود، فرو کشیدند. شاید با رسیدن داده های تازه تر، ضربات مهلک دیگری بر پیکر انسان وارد آید. آیا تمام اینها حاکی از یک پوست اندازی نیست؟ آیا  انسان های هزاره سوم برای تبیین وجود خود ،  هستي و كاينات به دامان چه راه کارهایی پناه خواهند برد: زبان فرسوده ي فلسفه؟ دانش؟ علم؟ تاريخ؟ روان؟ ریاضیات؟ ادبیات؟ کدام؟ آیا اصلن انسان هزاره سوم ضرورتی برای تبیین وجود خود خواهد دید؟ بازی های سرسام آور و خطرناکی مثل جنون و افیون که روزگاری است انسان های سرگشته در جریان های اجتماعی پسامدرن به آن پناه می برند کم کم به تاریخ می پیوندند و بيشتر به عنوان يك ضايعه ي پاتولوژيك بررسي مي شوند تا به عنوان منش و مرامي فلسفي و هستي شناسيك . باید در پی عرصه های دیگری بود. آیا اصلن باید در پی عرصه های دیگری بود؟

ژان بودریار می گوید از شاخصه های جامعه پسا صنعتی تکیه بر رمز برای باز تولید است. والتربینامین قبلن این مساله را به بیان دیگری و در باب تکثير مکانیکی اثر هنری  (با باز شدن پای تکنولوژی به سینما، عکس و... ) بیان می کند.

پیشرفت چشمگیر و درخشان اواخر قرن بیستم، رمز گشایی از  DNAي انسان است. آیا باید منتظر بود که در سایه ي تکنولوژی پیشرفته ي ژنتیک بتوان انسان ها را باز تولید مکانیکی کرد؟ آيا باز هم نهادهاي مذهبي و كليسا ها با تكيه بر موضع پدرانه و كصلحت جويانه ي خود مانع از تكثير آزمايشگاهي انسان خواهند شد ؟ اساسن آيا دين و نهادهاي مذهبي جايگاه معنوي و الهي خود را حفظ خواهند كرد يا صرفن به ديده ي شكل محتملي از حيات و راه كاري مسالمت جويانه و بهداشتي براي افزايش شاخص اميد به زنده گي ، (و يا حداكثر يك ضرورت تاريخي) به آن ها نگريسته خواهد شد؟ شاید این ها پرسش های یاوه گونه يی باشند!   چنين  احتمال می رود که آنچه افق گفتمان امروز و آينده را رقم می زند ”‌ اطلاعات“  و ”رمز“ ( براي بازتوليد )  است. این ها رگه هایی از صورت-بندی دانایی در هر عصر و حدود وثغور الگوها یا parandigm ها را تعیین می کنند و بر عکس ، این پارادایم ها در شکل گیری صورت بندی دانایی هر دوره نقش دارند و این است مساله ی اقتدار سخن، آنگونه که در آرای میشل فوکو طرح می شود. اما آیا اصلن هزاره سوم هیچ پارادایمی را برخواهد تافت؟ آیا با هجوم و انباشت انبوه اطلاعات، در سایه ي ارتباطات وسیع فراجهانی، جایی برای دانایی خواهد ماند؟ آیا صورت بندی دانایی، خاستگاه نامناسبی برای طرح الگوها و سرمشق های انسان عصر جدید نخواهد بود؟ آیا درست است که تا دویست سال دیگر انسان ها به اعماق طبیعت پناه خواهند برد؟ آیا جهان منقبض می شود یا منبسط می شود؟آيا انسان به حافظه ي زمين و تاريخ سپرده خواهد شد ؟ آيا موجودات و حيات هاي ديگري در راه نيستند ؟  آیا فرا انسان ها از اسطوره يی به نام انسان چه گونه یاد خواهند کرد؟

  RSS