رفتار شناسی توالت

( اين گفتار بر پايه ي هيچ گونه پژوهش و تحقيق آماري يا پرسشنامه يي بنا نشده و نتايج يا گمانه زني هاي آن صرفن بر اساس مطالعات پراكنده ي شخصي است . اما اين باعث نمي شود كه از ارايه ي چنين پيشنهادي جهت مطالعه و بررسي بيشتر سر باز زنم و از باز كردن فضايي علمي- تفنني در اين باره خودداري نمايم . ضمن اين كه كل اين گفتمان نوعي شوخي با گفتمان علمي نيز مي باشد . گفتماني كه تمايل دارد با ارايه ي داده هاي به دست آمده توسط سلطه و سيطره ي علم در تمام زمينه هاي حيات ، در همه جا حرف آخر را خود بزند ، به طوري كه در بسياري از مباحثات مي توان طرف مقابل را با بيان سخناني علمي و داراي پشتوانه ي ارجاعي ، وادار به سكوت كرد .)

از ابتداي قرن بيستم با مركزيت يافتن انسان به عنوان ابژه ي عمل شناسايي ، دانش هاي نويني پديد آمدند كه ديگر هم چون گذشته جهت حركت خود را به كمك ذخيره ي تجربه ها و داده هاي ترديد ناپذير و محتوم بنا نمي گذاشتند و با نگاهي كاوشگرانه و تجربه گرايانه از نقطه ي صفر شروع كرده و بر اساس داده هاي تكرار پذير ، سنجه ها و برهان هاي خود را پيش مي گذاشتند و بدين سان گفتمان خود را بسط مي دادند تا به مرز شكل گيري حوزه ي جديدي از دانش يا مطالعات ( بيشتر ) علوم انساني مي رسيدند . از جمله ي اين دانش ها ، زبان شناسي –روان شناسي - روان كاوي – جامعه شناسي- علوم سياسي – رفتار شناسي و ... را مي توان نام برد. دانش رفتار شناسي پس از روانشناسي ، در پي آن بود تا با نگاهي مبتني بر تجزيه و تحليل داده هاي رفتاري در شرايط تعريف شده و معلوم ، به صدور قاعده ها و قوانيني عام در حوزه ي انسان شناسي برسد ، البته تكامل و پيشرفت زيست شناسي و فيزيولوژي نيز نقش مهمي در گسترش دانش رفتارشناسي داشته است . اخيرن تمركز مطالعات علوم پزشكي و زيستي بر ذهن انسان به عنوان منبع بسيار مهمي كه شناخت آن ، رمز و راز هاي پيچيده ي روان و جسم انسان را آشكار خواهد كرد ، باعث شده كه دانش هاي ديگري هم چون زبانشناسي و نورولوژي نيز در بخش هاي وسيعي همپوشاني كرده و كشف هر داده يي در هر كدام از اين حوزه ها ، تاثيرات مهم و گشاينده يي در ساير حوزه ها خواهد داشت .  

يادم مي آيد دانش آموز سال اول دبيرستان بودم كه با كتاب هبوط دكتر شريعتي آشنا شدم. آن زمان اين كتاب را يك متن ادبي مي دانستم و چيزي از وجه سياسي شريعتي نمي دانستم .يكي دو سال به صورت پي گير كتاب هاي شريعتي را خواندم و در يكي از همان سال ها در روز تولد او مقاله يي را تنظيم كردم و در مراسم صبحگاه مدرسه خواندم كه بعد ها فهميدم اين حركت من  اصلن به مذاق مدير دبيرستان خوش نيامده بود. آن زمان شريعتي را به عنوان يك چهره ي روشنفكر و فرهيخته شناخته بودم و چندان از وجهه و آراي سياسي او سر در نمي آوردم  و راستش از خواندن متون كاملن سياسي اش اندكي دچار گيجي و اضطراب مي شدم . شنيده بودم كه قبل از انقلاب 57 مردم كتاب هاي او را مي خوانده اند و او را به عنوان يك چهره ي انقلابي -كه در كنار ساير چهره ها نقش آگاه سازي دانشجويان و قشر تحصيل كرده را ايفا مي كرده- مي شناخته اند . مي دانستم كه در دوران پهلوي كتاب هايش ممنوع بوده و به صورت زير زميني به چاپ مي رسيده است .

اما وقتي مي ديدم كه هنوز كتاب هاي او به صورت رسمي در بازار وجود ندارد و با ترديد در موردش حرف مي زنند بيشتر گيج مي شدم و اين برايم جاي سوال داشت . امروز هم كه ديدگاهم به كلي درباره ي او منحول شده ، از مجهول بودن موضع گيري مان نسبت به وي در شگفتم .

.    

  RSS